सरवा - भाग : २२
Varhadi dialect _ वऱ्हाडी बोली
सकारी परभ्याचा ताप कमी झाला . त्यानं ताप आला मून घरी कायी फोन केला नायी . उलिसी कनकन व्हतीच मना ! जेवाचं मून जेवला पन तोंडाचं कडूपन व्हतच . आज थो कलासले नायी गेला .
बोरडाच्या परिकस्येचा निकाल लागला . कलासच्या पोराइत परभ्याचा तीसरा नंबर व्हता . कालेज अन् कलासवाल्यायनं परभ्याले फटु मांगतले . मंदार अन् परभ्या फटु काहाडासाठी गेले . परभ्या सनवारची वाट पाहून रायला व्हता . त्याले येकडाव घरी जाचं व्हतं . त्याले मोठ्या मुस्किलीनं सनवारी इतवारची येका दिवसाची सुट्टी भेटली . परभ्याचे दाआजी फटफटी घिवून त्याले घ्याले आले .
फटफटी आवाराच्या दरुज्याजवर थांबली , तसाच परभ्या ब्याग घिवून उतरला न अंदर पराला . माय सपरीतून येतच व्हती ....
' बापू ऽऽ......' असं मनत मायनं परभ्याले कवटारलं .
पटापट त्याचे मुके घेतले अन् रडाले लागली . दोघं बी रडून रायले व्हते .
' तू नायी त् सारं घर सुनं सुनं लागते रे बापू....' मायनं परभ्याचे डोरे सेवानं पुसत मनलं .
दाआजीनं फटफटी आंगनात लावली न सपरीत आले .
' सांजच्या पारी कायले रडता ?' दाआजीनं दोघायकडं पाहात मनलं .
' रडत नायी जी ... खूसीचे आसू व्हय .... किती दिवसानं लेकराले पाह्यलं बापा ...' मायनं डोरे पुसत मनलं .
' थांबा , च्या ठिवतो ... तुयी हातपाय धुवून घे बापू .' मायनं उठत मनलं .
च्या पिवून दाआजीनं फटफटी काहाडली , वावरातल्या मांडवात जा साठी .
' डग् ऽ डगऽ डगऽ ... ' फटफटीचा आवाज आवारात घुमला .
परभ्या बंगईवर बसून मोबाईल इचकत व्हता . माय त्याच्या जवर बसली . परभ्यानं मोबाईल बंद केला .
' का करून देऊ माह्या बापूले ? ' मायनं परभ्याचा लाड करत इचारलं .
' मिसऱ्याची भाकर , सार आन् सेंगदान्याची चटनी कर .' परभ्यानं मनलं .
' बस ! भाकरीची येवढी नवारी झाली ? मी कालच दह्याचा चक्का बांधला हाये सिरीखंडासाठी .... मनलं पुऱ्या , वडे करीन .' मायनं नवलानं परभ्याकडं पाहात मनलं .
' बरं , थे उद्या करसीन .' परभ्यानं मनलं .
' बापू ऽऽ हाये का घरी ?' सद्यानं गल्लीतूनच आवाज देल्ला .
' या रे ऽ..... ' परभ्यानं मोठ्या आवाजात मनलं .
सद्या न वस्या सपरीत आले .
' चाला रे पोरं हो रान्नीत . तुमच्या गोस्टीमाता व्हते न माह्या सयपाक यी व्हते . चाला , सेंगा न पापडं भाजून देतो तवरीक ...' मायनं बंगईवरून उठत मनलं .
रान्नीत वस्या आन् सद्याचे सवाल कायी खतम व्हत नोते , न् परभ्याच्या नवलाच्या गोस्टी बी सपत नोत्या . सद्या अन् वस्यानं बारावीतच मुक्काम केलता . सयपाक करता करता माय परभ्याकडं नवलानं आन् मायेनं पाहात व्हती .... पोरायच्या गोस्टी आयकत व्हती.. येकदम मायचा हिरदा अन् डोरे भरून आले... आपरंगच !
गडीमानसं आले.... दाआजी आले पर ह्यायच्या गोस्टीचा पूर सपता सपेना .
सारे संगच जेवले... खानं कमी आन् गोस्टीचा बजारच जास्त !
' उद्या येजान रे पोर हो.... उद्याचं जेवन इकडेच हाये .... समजलं ? ' मायनं ताटं उचलता उचलता मनलं .
दुसऱ्या दिवसी सकारीच वस्या आन् सद्या परभ्याच्या घरी आले . आज मायनं दोनी सालदारीन बायाले घरीच कामासाठी बलावलं . घरात निरा तेला तरनाचा घमघमाट सुटला व्हता . सकारीपासूनच जेवाखावाचा धुमाकडा व्हता . आज मायची रान्नी कायी सुटली नायी . परभ्यासाठी सेव , चिवडा , चकल्या बनवनं चालू व्हतं आन् सयपाक यी चालू व्हता . दुपारी दाआजी आले . त्यायच्या मांगच गडीमानसं बी आले . मोठ्या सपरीत पंगत बसली . आज परभ्याच्या घरी सनाचाच माहोल व्हता . पुरा दिवस खान्यापेन्यात अन् गोस्टीमातात गेला .
दुसऱ्या दिवसी झुंझुरकाच परभ्याच्या दाआजीनं त्याले होस्टेलवर पोहोचवून देल्लं .
' चांगला अभ्यास करसीन बेटा....' परभ्याले छातीसी धरून दाआजीनं मनलं .
चवकीदार डोरे चोरत दोघायकडं पाहात व्हता .
' फोन करत राह्य रोज... आं... ' परभ्याच्या दाआजीनं निरोप घेत मनलं .
परभ्याचे कलास चालू झाले . तारखीवर JEE , AME CET चे पेपर झाले . कलास बंद झाले आन् परभ्या गावाले आला . आता निकालाचीच वाट व्हती . उनाच्यानं परभ्या आता कायी घराबाहिर निंगे नायी . वस्या रोजच घरी ये . सद्याच्या मांगं बकऱ्या चाराचं काम व्हतं . थो येर भेटला तवा ये .
परभ्याच्या मायचं सेवऱ्या , कुरोड्या , पापडं , वड्याचं काम खतम व्हत आलतं . उलिसे पापडच बाकी व्हते . माय सालदारीन बायायले संगं घिवून काम करे . येटाराल्या बाया बी राह्येच मना . आता ह्या कामातून परभ्याले सुट्टी भेटली व्हती .
आंब्याचे रसावर रस होवून रायले व्हते . धाब्यावरचा आंब्याचा माच खतम होत आलता . माय येका बालटीत पानी भरून त्याच्यात परभ्यासाठी आंबे काहाडे .
येक दिवस मायनं रातरीच्या जेवनासाठी वरन भाताचा कुकर लावला आन् सपरीत बायासंगं पापडं लाटाले लागली . परभ्या आन् वस्या काम्पुटरवर कायी इचकत व्हते .
' धडाड ऽ धूम ऽऽ... ' असा मोठ्ठा आवाज रान्नीतून आला . थ्या आवाजानं सारेच दचकले . माय धावतच रान्नीत गेली . मांगं मांगं सारेच गेले . आड्याले , भितीवर आन् रान्नीभर वरनभाताचा दानोडाच दानोडा ! कुकर संगच ग्यास स्येगडी बी चपक चापक झालती .
' माय ! सिट्टीचा त आवाजच नायी आला . सारा नासोडा झाला बाई... ' मायनं कुकर आन् स्येगडी उचलत मनलं .
सालदारीन बाई फडा घिवून झाडाले लागली . येटारातले यी दोन चार बाया - मानसं जमा झाले . तितक्यात दाआजीच्या फटफटीचा आवाज आला . सारे पट्पट् सपरीत आले . माय पापडाचा पसारा आवराले लागली . येक बाॅम्ब त फुटला , आता दुसरा यी फुटन का ? , याची साऱ्यायले धाकधूक वाटत व्हती . सगरे चिडीचूप ! सालदारीन बाईनं पट्कन चूल पेटवून हातपाय धुवाले पानी आन् चाहाचं आंधन ठिवलं . परभ्या दाआजीजवरचा झोरा घिवून रान्नीत गेला .
' झालं का बावा पापडाचं काम ? ' दाआजीनं बंगईवर बसत मनलं .
सारे चूप . परभ्या दाआजीजवर येऊन बसला . मायनं पानी देल्लं .
' बापू , पानी घिऊन जा हातपाय धुवाले .' सालदारीन बाईनं रान्नीतूनच आवाज देल्ला .
दाआजीनं हातपाय धुतले . माय चाहा घिऊन आली .
' दूध दिऊ का रे बापू ?' मायनं परभ्याले इचारलं .
' नायी , मलाई अन् साकर असन त् दे .' परभ्यानं मनलं .
मायनं परभ्या आन् वस्यासाठी दोन बसीत मलाई साकर आनली . दोघायनं थे घोटू घोटू खाल्ली . दाआजी वावराकडं निंगाले आन् घराचा सारा तान सयील झाला .
' बरं झालं बापा , मालकाले मालूम नायी पडलं थे ... ' सालदारीन बाईनं चाहाचा घोट घेत मनलं .
' सांगा त् लागनच बाई ... स्येगडीचा बरनाल टुटला हाये थो अन् कुकर बी सुधरवा लागन न !' मायनं तिच्याजवर आपला कप देत मनलं .
वस्या न परभ्या काम्पुटरमंदी गुंग झाले . झाक पडल्या सद्या झोरा घिऊन आला .
' का आनलं रे बावा ?' वस्यानं इचारलं .
' बापू साठी टेम्भरं आनले हाये .' सद्यानं परभ्याले झोरा देत मनलं .
परभ्यानं झोऱ्यातले पिकले पिकले टेम्भरं काहाडले आन् सद्या - वस्याले द्याले लागला .
' तू च खा नं बापू , आमचं त हरदमचच हाये .' सद्यानं मनलं .
' घ्या रे , लय हाये ...' परभ्यानं जबरदस्तीनं देत मनलं .
गावातल्या तीन कोनट्यातले तीन सोबती . ... अलग अलग घरातले... अलग अलग थरातले , पन पाखरावानी टेम्भराचा सवाद घ्याले लागले . बिनकामाचा वस्या , घराचं वझं डोकस्यावर घिऊन सद्या अन् पुढच्या सिकस्यनासाठी मगजमारी करनारा परभ्या .... हे रानपाखरावानी... ! मातीतला गोडवा त्यायच्या नसानसातून वाह्यत व्हता . ना मिरगाच्या पान्याची वाट ना नवारी ! जवा तवा त्यायच्या दोस्तीचा सुगंध पसरत राह्ये गावभर... सिवारभर...
हे कोनाले पटे बी आन् कोनाले खटके बी ! ( क्रमशः )
लेखक : इंजि . सुरेश महादेवराव देशमुख , नागपूर
