Saturday, April 17, 2021

सरवा - भाग २४. varhadi dialect _ वऱ्हाडी बोली

सरवा - भाग २४
Varhadi dialect _ वऱ्हाडी बोली

' जेऊन रायला का बापू ?' सद्यानं सपरीतूनच इचारलं . 
' आलो , आत्ताच जेवन झालं . बोल काय मनतं ?' परभ्यानं रान्नीतून सपरीत येत मनलं . 
' झाली का तुह्यी याडमिसन ?' वस्यानं मंधीच इचारलं . 
' हव , झाली न ... तिथच होस्टल बी हाये पर अवरंगाबाद लय दूर हाये बावा !' परभ्यानं सांगतलं . 
' महारास्टातच हाये न ! सुट्ट्यात त येत जासीनच न गावाले .' सद्यानं मनलं .
' येत जाईन न ... पन असा काहून इचारतं ?' परभ्याचा सवाल .
' ह्या दोन वर्सात तू नाप्पूरले व्हता त जास्त भेटीगाठी झाल्या नायी . तुले भेटलं क लय हलकं हलकं आन् चांगलं वाटते बापू . तुह्याच्यानं आमची बी कालर टाईट रायते गावात . आमाले भूलजो नको..' सद्यानं मनलं .
बोलता बोलता सद्याचा गरा दाटून आला . परभ्यानं काम्पुटरवर त्यायले आपलं कालेज दावलं . सद्या न वस्या कवतिकानं पाहात व्हते . 
दिवस भरभर सरले . परभ्याचा अवरंगाबादले जाचा दिवस आला . गावातला येक टेम्पू भाजीपाला घिऊन काटन मारकेटले जानार व्हता . परभ्या अन् दाआजी थ्याच टेम्पूत जानार व्हते . पाह्यटीच मायनं सयपाक केला . माय रातभर झोपली नोती . सद्या , वस्या , गडीमानसं , कायी येटारातले लोकं झुंझुरकापासूनच आवारात बसून व्हते . गल्लीत टेम्पूचा पोंगा वाजला . गडी परभ्याची सुटकेस अन् सद्या ब्याग घिऊन दरुज्याजवर गेले . माय तोंडावर सेव घिऊन उभी व्हती . परभ्यानं मायचे पाय लागले ; तसं मायनं परभ्याले कवटारलं अन् पटापट मुके घेतले न लडाले लागली . 
' चांगला राह्यसीन मा . रोज सांजच्याले फोन करत जाजो . खानंपेनं बराबर करजो .... माह्यं लेकरु... माह्या बापू....' माय लडत बी व्हती आन् बोलत बी व्हती . 
मायच्या बोलन्यानं परभ्याच्या डोऱ्यात बी आसू आले . 
' चाल रे बापू लवकर .' दाआजीनं आवाज देल्ला .
मायनं परभ्याचा चेहरा आपल्या सेवानं पुसला आन् त्याले घिऊन आवारात आली . तिचे आसू त थांबाचं नावच घेत नोते . 
' माय तू लडू नको....' परभ्यानं मायसंगं चालत मनलं .
' नायी रे लेकरा... चाल.. चाल..' मायनं डोरे पुसत मनलं .
गड्यानं सुटकेस अन् ब्याग टेम्पूच्या डाल्यात टाकली . परभ्याचे दाआजी टेम्पूत बसले . माय परभ्यासंगं टेम्पूजवर आली . रस्त्यावर लोकं जमा व्हते . परभ्यानं दुनन मायचे पाय लागले अन् टेम्पूत बसला . मायनं त्याच्या डोकस्यावरून हात फिरवला . सद्या न वस्या बी खिडकीजवर आले . डायवरनं पोंगा वाजवला तसं टेम्पूपुढचे लोकं मांगं सरकले . 
' येतो माय..' परभ्यानं हात हालवत मनलं . 
टेम्पूत उदबत्तीचा सुगंध मह्यकून रायला व्हता . अंधारावर लाल लाल साय पडून रायली व्हती . पाखरायचा कलकलाट चालू झालता . परभ्या दाआजीचा हात पकडून बसला . डायवरनं गाने लावले... 
टेम्पूनं परभ्या आन् दाआजीले रेलवे ठेसनच्या काटन मारकीटवाल्या गेटजवर उतरवलं . परभ्या अन् दाआजी रातरी अवरंगाबादले पोचले . रातरी हटेलात थांबून सकारीच कालेजमंदी गेले . लय पोरं आले व्हते . थे मंग होस्टलमंदी गेले . परभ्यानं आपला रुम नंबर पाह्यला . येका रुममंदी तीन बेड व्हते . परभ्यानं खिडकीजवरच्या बेडवर आपली ब्याग ठिवली . त्याच्या रुममंदी येक बदलापूरचा पोरगा व्हता . याडमिसनच्या टायमाले परभ्यानं त्याचा नंबर घेतला व्हता . परभ्यानं त्याले फोन केला त त्याले याले अजून येक दिड घंटा टाईम व्हता . परभ्याच्या दाआजीनं पान्याची बाटल काहाडली , तवाच येक पोरगा त्याच्या दाआजीसंगं रुममंदी आला . परभ्याच्या दाआजीनं रामराम केला . थो पोरगा सोलापुराहून आलता . परभ्यानं आडव्या बेडजवर सामान ठिवाले सांगतलं . काही टायमानं चवघंयी कालेजच्या क्यांटीनकडे गेले . नास्ता केला अन् वापिस रुममंदी आले . बदलापूरवाला पोरगा बी आला . घंट्याभरातच तीघयी सोबती झाले . 
' आमी येतो बापू .' परभ्याच्या दाआजीनं मनलं .
आतापावतर हासीखुसीत असल्या परभ्याचा चेहरा झरकन उतरला . 
' तीघयी भावासारखेच रायजा पोरं हो..' परभ्याले पोटासी धरून दाआजीनं मनलं .
दाआजी गेल्यावर परभ्यानं आपलं सामान बराबर लावलं . उद्यापासून कालेज चालू व्हनार व्हतं . तीघयी कालेजच्या आवारात फिरले . रातरी क्यांटीनमंदी जेवले . परभ्यानं मायले विडिवोकाल लावला . आपली रुम दावली अन् आपल्या सोबत्यायसंगं बी बोलाले लावलं . जेवल्यापासून तीघयी मोबाइलवरच व्हते . सोबती झोपले पन परभ्याचा डोरा कायी लागला नायी . कालेज चालू झालं .
दिवारीत परभ्या गावाले आला . माय त इरभर परभ्यासंगंच ! , पोरासाठी काय जेवाले रांधू न काय नायी , ह्याच धुंदीत ! 
परभ्यानं दाआजीजवर ल्यापटापची गोस्टं काहाडली . 
' कितीक रुप्याचा व्हयीन रे बापू ?' दाआजीनं इचारलं .
' पन्नासक हजारापावतर व्हयीन वाटते .' परभ्यानं सांगतलं .
' बरं बरं.. मी करतो कायी जुगाड . ' दाआजीनं परभ्याले थोपटत मनलं . 
सद्या न वस्याचा त परभ्याच्या घरी मुक्कामच व्हता . 
' का मनते तुह्या बकऱ्या ?' परभ्यानं इचारलं .
' बकऱ्यायले का व्हते... चांगल्या हाये . मांगं येक बकरी कुबड्यानं खाल्ली . ताल हाये सगरा....' सद्यानं मनलं .
' कुबड्या आन् आपल्या सिवारात ?' परभ्यानं अचंब्यानं मनलं .
' कुबड्याचं सोड आता , वाघं बी सुटले हाये बावा ढग्याच्या जंगलात .' वस्यानं अजून अचंब्याचा येक बाम्ब टाकला . 
' थ्या डोहाकडच्या सिवारात त मांडवातले वासरं खाल्ले वाघानं . आता मांडवात ढोरं ठिवाची बी उजागरी नायी रायली . वाघाच्या भेवानं गडीमानसं जागली बी जावाले नायी पाहात . ' सद्यानं सांगतलं . 
' हे त लयच झालं . आता हे जनावरं कसे पयदले ?' परभ्यानं मनलं .
' सरकारनं सोडले हाये मनते बावा वाघं जंगलात .' वस्यानं सांगतलं . 
' मी बकऱ्या बी गावाच्या जवरच चारतो आन् झाल पडाच्या आंदीच घरी आनतो . ' सद्यानं मनलं .
' थे जाऊ दे बापू ... काय मनते तावलं कालेज , कालेजचे सोबती ?' वस्यानं गोस्टं बदलवत इचारलं .
' सोबत्यायचं का इचारतं बह्याडा ... सोबतीनीचं इचार !' सद्यानं वस्याले डोरा मारत मनलं .
' भयताड हाये का रे ... मायले आयकू गेलं त का मनन ?' परभ्यानं दटावत मनलं .
' हरुच त मनलं बावा ... चाल आंगनातल्या पडवीत बसू .' सद्यानं मनलं .
तीघं यी पडवीत आले . परभ्यानं मोबाइलमंदी आपले कालेजचे दोस्तं दावले . आपली रुम बी दावली . 
' ह्या कोन व्हय रे बापू ?' वस्यानं येका पोरा - पोरीच्या फटूले बोटायनं झुम करत इचारलं .
' ह्या आमचा गुरुप व्हय .' परभ्यानं सांगतलं .
' तुही त दोस्ती झालीच असन !' सद्यानं वस्याले बाजू करत इचारलं .
' सारे दोस्तच राह्यते , त्याच्यात का नवल हाये .' परभ्यानं मनलं .
' नायी , थे खरं हाये पन् कायी खास दोस्त बी राह्यते न !' सद्यानं हासतच मनलं .
सद्या न वस्या जोरानं हासाले लागले. 
' समजलं तुमचं.... माही मज्या घिऊन रायले तुमी .' परभ्यानं यी त्यायच्या संगं हासत मनलं .
मायनं परभ्याले आवाज देल्ला . तीघं यी सपरीत आले . मायनं पोहे आनले अन् पोहे खाऊन झाल्यावर सालदारनीले बलावाले सांगतलं . परभ्यानं वस्याले पाठवलं . 
' का मनते तुवाले दाआजी ?' परभ्यानं सद्याले इचारलं .
' कायी खरं नायी . बेवडेबाजीनं पार खंगला हाये . मायची मजुरी अन् माह्या बकऱ्यायनं चालून रायलं घर . ' सद्यानं सांगतलं .
' आपल्या गावात बेजाच लोकं दारुच्या नांदी लागले हाये . बुऱ्या - भल्याची त समजच हारपून बसले हाये..‌ दारु पेवून का भेटते त देव जाने .' परभ्यानं मनलं .
' कोनी सांगून समजते का बापू ? आपले करमभाग समजून जगाचं बस... दुसरं का ! ' सद्यानं खालच्या मानीनं मनलं . 
तवाच वस्या धावत आला . सालदारीन रान्नीत गेली . सद्या न परभ्या चूप व्हते . वस्यानं दोघायकडं पाह्यलं न थो बी चूपचाप बसला . परभ्याच्या घरात तेलाच्या तरनाचा घमघमाट सुटला व्हता . तीघं बी चूपचाप बसले व्हते ; आपापल्या करमभागाच्या रेघोट्याकडं पाहात !... त्यायच्या भाग्यरेस्या त्यायले कोनीकडं घिऊन जाईन , याचा थांग तीघायले यी नोता .... ( क्रमशः ) 

लेखक : सुरेश महादेवराव देशमुख , नागपूर

2 comments: